Warmtepomp of warmteterugwinning: waar verdient een brouwerij z’n euro het snelst terug?

Veel brouwers willen het liefst meteen een warmtepomp installeren om van het aardgas af te zijn. Een logische eerste gedachte, maar niet de eerste stap die u zou moeten zetten.

Voordat u serieus naar een warmtepomp kijkt, is er iets belangrijkers te doen: warmteterugwinning. Geen leuke bijkomstigheid, maar de onmisbare eerste stap.

Waarom? Warmteterugwinning verlaagt direct de totale warmtevraag van uw brouwerij. Tegelijkertijd verhoogt het de temperatuur van de restwarmte die u nog over heeft. Twee vliegen in één klap: minder warmte nodig en wat u nog wel nodig heeft, is een stuk makkelijker te leveren.

Pas als u die warmteterugwinning volledig in kaart heeft gebracht en optimaal benut, wordt de stap naar een warmtepomp pas echt interessant. Sterker nog: de warmtepomp die u daarna kiest, kan daardoor veel kleiner, goedkoper en efficiënter zijn.

Slaat u die eerste stap toch over? Dan begint u met een verkeerd uitgangspunt en bent u vooral een dief van uw eigen portemonnee.

Twee routes, allebei gericht op warmte

Zowel een warmtepomp als warmteterugwinning levert bruikbare warmte op voor uw brouwproces. Het verschil zit in waar die warmte vandaan komt:

Dat verschil is bepalend voor de rekensom.

Waarom de temperatuur ertoe doet

Het wortkoken in een brouwerij vraagt relatief hoge temperaturen. Warmtepompen kunnen weliswaar steeds hogere temperaturen leveren, maar hoe groter de temperatuursprong die de pomp moet overbruggen, hoe meer elektriciteit dat kost en hoe minder gunstig de businesscase wordt. Bij hoge-temperatuurtoepassingen zoals wortkoken is dat vaak nog een uitdaging.

Warmteterugwinning heeft dit probleem niet: de warmte die u terugwint, zit al op (of dicht bij) de temperatuur die u nodig heeft, simpelweg omdat hij uit hetzelfde proces komt. Dat maakt het technisch eenvoudiger en financieel aantrekkelijker om als eerste stap te nemen.

Waarom de volgorde ertoe doet

In de praktijk raden we brouwers meestal aan om te beginnen bij warmteterugwinning, en pas daarna te kijken naar een warmtepomp voor wat overblijft. Daar zijn twee redenen voor:

  1. Warmteterugwinning is vaak de goedkopere eerste stap. U hoeft geen nieuwe energiebron te ontsluiten, alleen de warmte die u al genereert beter te benutten. Dat resulteert doorgaans in een kortere terugverdientijd dan een warmtepomp.
  2. Warmteterugwinning maakt een eventuele warmtepomp daarna juist efficiënter. Als u eerst het grootste deel van uw warmteverlies dicht, hoeft een warmtepomp nog maar een klein resterend gat te overbruggen, met een kleinere temperatuursprong, wat de pomp een stuk efficiënter maakt dan wanneer hij alles vanaf nul moet verwarmen.

Andersom werkt het minder logisch: eerst investeren in een warmtepomp terwijl u nog nuttige warmte via de rookgassen weg laat gaan, betekent dat u een kostbare, elektrische oplossing inzet om warmte te leveren die u eigenlijk al had, maar nu weggooit.

Terugverdientijd: wat zien we in de praktijk?

Bij warmteterugwinning uit rookgassen en proceswarmte zien we bij brouwerijen doorgaans terugverdientijden van 3 tot 5 jaar. Daarbij komt dat de energie-investeringsaftrek (EIA) in 2026 40% bedraagt voor investeringen in bedrijfsmiddelen op de Energielijst, mits je installatie daarop staat.

De terugverdientijd van een warmtepomp hangt sterker af van de verhouding tussen uw elektriciteits- en gasprijs en van hoe hoog de temperatuur is die u nodig heeft. Bij hoge-temperatuurtoepassingen zoals wortkoken valt die businesscase vaak minder gunstig uit dan bij warmteterugwinning uit hetzelfde proces.

Beide inzetten? Dat kan, in de juiste volgorde

Warmtepomp en warmteterugwinning sluiten elkaar niet uit, sterker nog, ze versterken elkaar wanneer u ze in de juiste volgorde inzet. Begin met het dichten van het warmteverlies dat uw proces nu al genereert. Kijk pas daarna of een warmtepomp een logische aanvulling is voor wat er nog overblijft.

Rik Kuenen, project engineer bij Heat Matrix

Contact

Wilt u weten wat voor uw brouwerij de snelst renderende stap is? Vraag de Warmteterugwinning Scan aan.

Warmteterugwinning Scan 

  • Snel en vrijblijvend inzicht in uw besparingspotentieel
  • Advies voor de optimale oplossing
  • De mogelijkheid een ontwerp te laten maken en offreren
  • Uitzicht op een turnkey installatie met prestatiegarantie

Warmteterugwinning Scan aanvragen

Krijg snel inzicht in de meest kansrijke warmte-terugwinconcepten, inclusief potentiële energiebesparing, CO2-reductie en terugverdientijd. Laat uw gegevens achter, dan nemen we contact met u op.

Warmtescan aanvragen – NL